Bizi genuena ez da erraz blog honetan kontatzeko. Hainbat bideo ikusi ditut han eta hemen, eta ez, ez dute adierazten han bizitakoa. Edo bai. Baliteke nik bizi nuena ez ikustea bideo horietan ze hori hain da norberarena... Gaztetua eta kontzertuan sartua sentitu nintzen. Lehenengo kantuan tuiteatu ere egin nuen, baina utikan aparailuak bigarrenerako. Harrapatu egin ninduten.

Orain pare bat aste hasi zen zurrunbiloa. Orduan enteratu nintzen ni Tito joan zela. Josu Zabalaren berri ere izan nuen, bazebilela ikus-entzunezko bat gertatzen omenaldi txiki bat egiteko... Argazki eta grabazio pilo bat zituen, baina bere izatean dago gauzak ondo egitea eta gureganaino ere heldu zen galdezka. Guk, Goienan, bagenituen Arrasaten egindako kontzertu grabaketa batzuk. Tito bera zen bezalako agertzen diren WHS-ak. Ikus-entzunezko landua egin zuen Zabalak, egiten duen edozerrek izaten duelako "Zabala" marka. Tonoan jarri gintuen denok eta ezagunago egin zuen Tito Aldama hango gehienondako. Beragatik elkartu ginen eta elkartu ziren.

Egun berezia zenean hasi zen guztia, 00:00ak pasatakoan, apirilak 29an. Egun horretan hil zen Johnny Brusco eta baita Tito Aldama jaio ere. Gaueko lehenengo taldeak, Gobeo Bayk pare bat bider gogoratu zigun zertarako geunden han.  Arnasten zen giroa bazen Titoren gertukoa eta edadeari begiratuta argi ikusten zen han zeudenak ingurukoak zirela. Aretoa lepo beteta. Lehenengo taldearen eta mimo minututxo batzuen ostean...

"Kaixo lagun guztiok, gu gara Hertzainak"

Kantatzen hasi zen Txanpi eta adrenalina gora Garik esan zuenean: ¡que viejos estais, cabrones! propio jarri zioten hanka-zurruneko mikrotik.

Emozionatu egin ginen hango gehienok eta seguruenik baita Hertzainakeko taldekideak ere: Txanpi, Kike, Bingen, Gari eta Josu ziren taula gainean, pare bat sasofoijotzailek lagunduta eta hasierako kanturako Urdangarinek panderoa jota. Azken kantuan igo zuen Ruper Ordorikak "ta ezer ez da berdin" kantatzen laguntzeko.

Bost kantu

Sei disko eta hainbat singletatik aukera zabala zegoen ba jotzeko, baina badirudi saxoa entzun zitezkeen kantuak izan zirela aukeratuak. Aspaldi entzun barik genituen kantuak Josu Zabalaren gidaritzapean eta Gari frontman indartsuaren ahotsera:

• Hertzainak
• Eh txo!
• Rock&Rolla Batzokian
• Egunero
• Ta ezer ez da berdin.

Hertzainak bueltatuko den? Beti dago galdera bera askoren buruetan...: "Isilik inola ez, hobe da abestu" kantatzen hasi ziren, baina, nago, "ta ezer ez da berdin" izatea azkenengo kanta ez dela ausazkoa izan. Ez, ezer ez da berdin, baina erakutsitako indarrak hogei urte eta gero ere funtzionatuko lukeela ez dago dudarik. Hori talde onei bakarrik gertatzen zaie. Besterik da momentu konkretu eta sentitu hautatik kanpora kontzertuen zurrunbilo neketsuan hastea, hala ere. Gogor daude, topean, emateko gogoarekin, osasuntsu... baina ez, ez dut ikusten aukera bat denik ere. Agur.

Eskerrik asko Aianai elkartekoei hau dena antolatzeagatik, Helldoradokoei eta bereziki Josu Zabala eta Hertzainak-ekoei urrezko minutu horiek erregalatzeagatik. Gogoan izango dugu apirilaren 19koa eta baita Tito Aldama ere

Niretzat Internetek industria diskografikoa hondoratzen eta zine-aretoak husten lagundu du, baina erabiltzailearen ikuspegitik primerako aukera da. Bai, erabiltzaileentzat sekulako asmakizuna dena, azken labankada izan da profesioarentzat. Telefonia konpainiek dirutza egin dute gure lepotik, eta bideoak zein musika jaisteko atariek patrikak bero-bero dauzkate. Aitzitik, disko dendak apenas geratzen diren, saltokietan diskoentzat gordeta zegoen lekua murriztuz doa, eta neurri batean, ongi iruditzen zait horren aurka egin eta produktu artistikoa babestea. Musikak, zinemak edo arteak orokorrean, jendearentzat inongo baliorik ez dutela iruditzen zait, dohainik dena ez dela baloratzen. Politikariek hori garbi daukate, eta murrizketak ez dituzte hezkuntzan edo osasungintzan egiten. Ados nago osasun sistemari eustearekin, baina agian liburu batek botikak baino gehiago sendatzen du, musika pastillak baino onuragarriagoa izan daiteke. Baina ez, agintariek kulturak ez duela piperrik balio ebatzi dute, mundu artistikoa izugarri desprestigiatu da, eta inori ez zaiola axola dirudi. Ez dakit nola egiten zaion horri aurre. Nola mantendu errebeldia bizitzak arrastoan sartzen zaituenean? Nola transformatu sistemaren atzaparretan ez erortzeko? Batetik ez bada bestetik hipnotizatzen gaituzte, eta gu etxean geratzen gara telebista ikusten eta etengabe burutik behera egiten diguten kaka irensten.

Bihotza da gertukoa eta esparrua tokikoa

• Ez zegoen laguntza beharrik, hiru-lau lagun zeuden istripua izan duen laguna artatzen eta nirekin batera heldu da udaltzaingoa. Erredakziora deitu dut albistea gertatu dela kontatuz.
• Argazkia atera dut.
  
  

• Tuiteatu dut poltsikoko telefonotik: Istripua Muxibarren. Mutil gaztea lurrean etzanda, anbulantzia bidean. Kontuz gidatu. pic.twitter.com/okLAQPjh  Tuita geolokalizatuta bidali dut.
• Beste tuit bat, ze beste argazki bat ere banuen: Udaltzainak, Ertzaintza... Ez dirudi oso larria, berbetan dago mutila, kontziente. pic.twitter.com/gUr3EdFB
  
  Gure erredakzioan martxan zeuden, ni han nengoela bideo-kazetaria eta kazetari-argazkilaria heldu dira. Haiek geratu dira lanean.
• Tuiteatutakoak erantzun bat izan du. @aurbietak erantzun du. Elkarrizketa sortu da: @iarantzabal Arrasaten horrelako istripu gehiegi ematen ari dira azken urteetan: diariovasco.com/v/20110830/alt…
• Lotura bat eman du eta hor badago aztergaia, antza... Arrasaten antzerako istripu asko gertatzen omen dira... EAE-ko hirugarren herria omen, zerrenda honetan... 
• Bulegotik Ertzaintzara deitu dugu, baina beraiek ez zekitela ezer ze Udaltzainak eman dutela zerbitzua. Udaltzainei deitu diegu, baina orain komunikazio arduradun bat dute eta handik bueltan heldu behar informaziora. Ezin itxaron, hala ere. 12:30ean emango ei dute horren berri... :-(
• Istripuan bertan egoteagatik, hau da, kale-kazetaritza egiteagatik, hainbat datu jaso ditugu. Bertatik, bertara, albiste izan direnek emanak.
• Datuak jasotzeaz bat egin dugu albistea eta zast! argitaratuta: http://goiena.net/albisteak/gazte-bat-harrapatu-du-auto-batek-arrasaten
• Argazki galeria bat ere egin dugu, 13 argazkirekin.
  
• Ez diogu bideoari itxaron. Bideoa editatu dugu 5-10 minututan eta gero igo dugu artxibora eta artxibotik goiena.net-era. Lehenengo albistea argazkiarekin eta gero bideoa gehitu. Sarean dago.
• Tuit batekin erantzun diot @aurbietari: @aurbieta badago nondik tiratu. Egia esan, Arrasateko zebrabideetatik inor aterako den edo ez asmakizuna da, normalean ez da ikusten!  Eman dut iritzi bat, niri batzuetan gertatu zaidana, ze autoan noala, zebrabidetik gurutzatzea gura duena ez da erraz ikusten. Autoak aparkatuta daude (legez) zebrabidearen marraraino bertaraino...
• Beste tuit bat bota dut aurbietari datu gehiago emanez eta baita twitter bidez jarraitzen nautenei ere: @aurbieta Albistea: http://tinyurl.com/7qhcad7 Akaso sakonduko dugu paperean albistea. Gaur gauez 12 autotan ere lapurtu dute Arrasaten. Bide batez, albistea lantzeko pista eman didala jakinarazi diot eta eman diot beste albiste bat gaur gauean lapurketak egon direla bere herrian, dozena bat autotan. Oraindik landu barik dugun albiste bat, baina erredakzioan dagoena dagoeneko.

Bariku iluntze hotza. Jende bat etxean geratu izana erraz ulertzekoa. Hala ere, lagun dezente Elgetako Kafe Antzokian. Elgetarrak eta gazteak asko, gehienak. Bergaratik, Antzuolatik, Arrasatetik... eta aipatuak izan ziren eibartarrak ere bai :-) Aurrean, kartel ezaguna osatzen duten hiru lagun: Mikel Pagadi, Egoitz Lasa eta Nagore Aranburu. Ederra hirukotea!

Ez naiz bereziki monologo zalea. Izango da telebistako Club de la Comediarekin ez dudalako gozatzen, ez ditudalako ikusten esaten dituztenak, ez dudalako umore gertukotzat... ez dakit zein den arrazoia zehatz, baina, esaterako, nahiago dut talde eskas baten musika entzun ontzat jotako monologari horiek ikusi baino.

Ezberdina izan da hirukote honekin. Ni ez nengoen umorez bor-bor eta saioa etxean izanda ez dut izaten askotan aukerarik aulki batean jarri eta oso-osorik ikusteko ere. Betekadarik ez, eta aulkiren bat ere bazen libre eta aukera ederra ia monologoek euskaraz zer ematen duten jakiteko. “Euskaraz monologoak zer?” galdera erantzuteko jarri nintzen gozatzeko baino gehiago eta emaitza bikaina izan da ze gozatu nuen, asko gozatu eta galdera ahazterainokoa izan zen ordubetea. Algaraka egon nintzen. Oso merke, 12 euroan ordubete pasatxo algaraka. 

Euskaraz nola ez dira ba monologoak egin ahal izango! Hizkuntzak kulpa izango balu moduan! Edozeini gomendatzeko gaua izan zen. Egoitz Lasak apurtu zuen izotza (barkatu erdarakada baina gauaren lizentziaz egin dut). Aitzakia da Boda batetik datozela eta hango demasiak egin osteko haria erabiltzen dute hiru lagunen txandak osatzeko. Minutu bakarra behar izan zuen Lasak irribarrea ateratzeko Elgetan. Eta beste pare bat minututan bakarrizketa eten eta txaloak ere atera zituen. Txalo horiek eskertu eta jarraitzeak ekarri zuen irribarrea, algarak eta txaloak tartekatzea. Lasa oso sinesgarri eta "tenplau" banketa bakarraren laguntzaz. Eskarmentua balio.

Lasa eta Pagadi ikusi ditugu gehiagotan ere elkarrekin. Ondo moldatzen dira taula gainean eta baita azpian ere. Gidoigintzan ondo eta idatzitakoa defendatzen berdin. Pagadik baditu, taulara atera orduko aldeko puntuak irabazita. Atzoko ikus-entzule batzuk komentatu zidaten txikia gustatu zitzaiela, handi ikusi zutela berriz ere (eta “berriz ere”k argitzen digu badituela zaleak). Kapaza da hitz joku ebidenteekin barrea ateratzeko edo “erresistentziaren balioeza” aipatzen ausartu eta barreak lortzeko. Asko esaten du bere alde.

Eta Aranburu? Urteberi on, amona ikusitakook gogoratuko zarete han erabili zuen erregistroaz. Txukun orduan, ba “Bodologuak” monologoetan asko gozatu dut bere eszenaratzearekin. Eguberri off bat nuen gogoan, atera eta barre hori.. barre minutuetan sartzeko erraztaile zena eta izan dena Espaloian. Aupa Etxebeste, Eutsi... irudi horiek etorri zitzaizkidan burura, baina monologoak amaitu ostean ze tarte horretan harrapatuta izan ninduen, lelotuta eta barrez. Aretoak husten zeudela galdetu ziotenean erantzun hau bota zuen “Ez gara preokupatu behar, okupatu baizik.” Onartu dagidan ordutik hasi zela ni lelotzen.

Baiña zergatik harrapatu naute hiru hauek? Ba gertuko sentitzen ditudalako, gertuko sentiarazten dutelako ikus-entzulea, monologoak oso bisibleak direlako eta esaten dutena ikusi egiten dugulako, edonork bizi dituen gertaera eta erretratuak deskribatzen asmatzen dutelako, bizi jarduten dutelako baina antxitxika egin barik, gidoian asmatu dutelako, gorputz eta arima defendatzen dutelako sinisten dutena eta hori trasmititu egiten dutelako...

Espero ez nuen gaua: ederra! Ibilbide luzea duen emanaldia. Programatzaileek ez lukete dudarik izan behar beraien antzeztokietara eramateko, ezta euskaraz bizi ez diren programatzaile horiek ere. Merezi dute antzeztokietara joaten diren ikus-entzuleek horrelako emanaldi batekin gozatzea. Nire ustez, taberna-girorako ere izango den arren, antzeztokian irabazi egiten baitu hirukotearen monologo sortak.

Eskerrik asko gurera etortzeagatik eta eutsi horri!

11.500 zubi baino gehiago

Katalunian egindako erreportaje hau ikusten egon naiz. Ordu erdi ingurukoa da, eta esaldi pila bat ditu zer pentsatua ematen dutenak. Ez nago denekin ados, baina askok jotzen dute bete-betean… pentsatu dut bideotik ateratzea. Klaro, nork esaten dituen-eta inportantea da eta horretarako egin klik kataluniako nahieran-en: TV3-ko alacarta-:

• Kataluniako unibertsitateko komunikazio zientzien fakultateko egunkari saltzailea bizi da gominolak eta litxarreriak saltzetik, ez egunerokoak saltzetik.
•  Lehen 1.200 egunkari banatzen zituen banatzaileak orain 600 banatzen ditu.
• Janis Krums-en adibidea (hegazkina Hudson errekan ) aipatzen da nola argazki bat atera, Twitterrera bidali eta mundu guztian nola zabaldu zen.
•  9.000 milioi mobildun pertsonarekin ezin da lehiatu… moldatu beharko da kazetaritza egiteko modua.
• The Philaldephia Inquirer  eta The daily news  ERE bat aurkeztera heldu ziren.
• Kazetaritza egingo da baina ez papererako bakarrik: Internet, telebistarako, eskuko telefonoetarako, eta noizbait erlojuetarako edo datorrenerako egin beharko da kazetaritza.
• Ikerketa kazetaritza egitea gero eta zailagoa da, dirua neurtzen den honetan…
•  Autoinkulpatu ere egin beharko lukete egunkariek…: 1993an egunkariek %11-ko irabaziak izaten zituzten, orain %23koak dira, baina ez direla nahikoa esaten dute.
• Kazetaritza enpresek ez dute jakin produktu erakargarriak eta errentagarriak egiten
• Interesgarria zer da? erreportaje landuak edo kazetari lan automatizatua? Kazetaritza automatizatua makinek egiten dute…
•  Prekarietateak kalitatean eragiten du.
• Erredakzio ahulek ezin dute kazetari berezituetan inbertsiorik egin.
• Kazetariak orain libreago dira berez. Baina albisteak diktatu ahala idatzi edo ikerketa egiten da?
• Bigarren mailako bideetako kazetaritza interesatzen zait. Horrek du interesa
• Krisi ekonomikoaren aurrean eta errentagarritasun bila bazterrean geratzen da kazetaritzaren bokazio soziala? Ospitaleetan osasuna bazter uztea letxe da hori.
•  Avui.cat-en lehenengo gauza egiten dutena da hedabide digitala eguneratu goizean goiz. Bera da irakurriena… (erreportaje honetan ez da esaten, baina EREan dago Hermes-ek erosi ostean)
•  Argazkiak notizia dagoen lekutik bertatik bidaltzen ditu kazetariak eta telefonoz esan zer dagoen ikusten segituan sareratzeko. Azkartasuna ezinbestekoa da, txipa aldatu behar da.
• Kazetariak kamera erabiliz egiten du bideoa, baita papererako zein digitalerako.
• Kazetaritza notiziaren lekutik egiten da ez bulegotik.
• Kioskokoa baino audientzia handiagoak izaten dira digitaletan. Preparatuak egon behar gara horretarako.
• Interneteko egunkari arrakastatsu batek %3 edo %4ko margenak uzten ditu, paperekoak %30.
• Hanka bat Interneten eta bestea paperean izanda arrakala handitzen doa eta zabaltzen-zabaltzen joanda hankak zabaltzen doaz-eta…
• Copy-paste robotek egiten dute 233grados.com -en (papera erretzen den graduak dira 233) Ez dute horretan segundorik ere galtzen. Ez dute azken ordua lantzen. Algoritmoekin egiten dute hori. Informazio ezberdina ematera dedikatzen dira errekurtso guztiak
•  Biziraungo dugu ezagutu ditugun mantxeta barik, ez dago arazorik. Gazteenei zer esaten diote “El Mundo” edo “El país” markek? Guri baino askoz gutxiago. Orain sare sozialetan gomendatutakoa irakurtzen dugu…
•  Eyeos-en argi diote: sare sozialetatik heltzen gara hedabideetara. Notizia guztiak daude sarean. Erronka da gustuko ditudan sei horietara heltzea. Gomendioak parte inportante dira horretarako.
• Googlek hierarkizatzen ditu notiziak… makinak egiten du lana. Batzuek deformazio efektiboa deitzen diote.
• Ordenatzea izango da kazetaritzaren etorkizuna, mentalki ordenatzea.
• Arrakastetako bat blogak izaten jarraitzen dute. Notizia gertatzen den lekutik elikatzen direnak… Pertsonalagoak dira, libreagoak.
• Google Espainiako ordezkariak dio Googlen indexatuta egonda jende gehiago heltzen dela hedabide horretara. Murdoc-ek ez du google alde batera utzi. 
• Gai batekin hilabeteak eta hilabeteak egon naiz ikertzen, baina hori, gaur egun, ezin da egin...
• Galdera garrantzitsua ez da “eta orain egunkariak?” galdera garrantzitsua da “orain kazetaritza?” eta erantzuna da bai, orain kazetaritza!
• Soitu.es Dena desordenatua eta likidatzen daude, mahaiak eta aulkiak saltzen… audientzia handia zuten, baina…Akabo.

   

  **Esteher Llauradó eta Quico Concellón-en erreportajetik atera ditut esaldiok.